Pesten laat sporen in hersenen na

OnderwijsXtra - Pesten maakt geheugensporen in het brein

Sociale uitsluiting en het brein

Het was u vast al bekend dat jarenlange uitsluiting en gepest worden, kan leiden tot slechtere presteren op school en angst en depressie. Minder bekend echter is, dat de gevolgen van sociale uitsluiting ook zichtbaar zijn in de hersenen in de vorm van hersensporen.

Een Leids onderzoek heeft dit onlangs aangetoond. Dit wil zeggen dat leerlingen die gepest worden, zich daar helaas niet tegen kunnen harden.

Overactief alarmsysteem

De onderzoekers lieten veertienjarigen, bekend met uitsluiting en pesten, onder andere op de computer een balspelletje spelen met twee onbekende leeftijdsgenoten. Soms kreeg iedereen de bal, soms kreeg de deelnemer de bal niet meer. Bij de tieners die al op de basisschool met buitensluiting te maken hadden gehad, vertoonde het 'neurale alarmsysteem' meer hersenactiviteit dan bij de 'gewone' tieners. Het neurale alarmsysteem gaat namelijk af als je je buitengesloten of oneerlijk behandeld voelt. Negatieve sociale ervaringen trekken dus sporen in het brein. Wilt u meer weten? Kijkt u dan op de website van Didactief.

Gevolgen pesten

Mensen die als kind systematisch gepest of buitengesloten zijn, ontwikkelen vaak een negatief zelfbeeld, maar ook een negatief beeld van de mensen en de wereld om hen heen. Deze kinderen raken op den duur geconditioneerd en kunnen, eenmaal volwassen,  alleen nog maar negatief interpreteren en concluderen: 'Dat doet hij of zij natuurlijk, omdat ze me niet moeten', of: 'Zie je wel, ze vinden me stom en willen niet met me omgaan'.

OnderwijsXtra - Pesten laat geheugensporen in het brein naDe blik raakt vertroebeld en alle onaangename of niet begrepen handelingen van die ander betrekken zij op zichzelf: die ander is op hun nadeel uit. Er moet gereageerd worden en het ligt aan het karakter, hóe deze volwassen geworden kinderen reageren. Een introverte persoon heeft de neiging zich terug te trekken en een extravert persoon neigt naar verdedigen en zelfs aanvallen.

Aangezien de 'beschuldigde' persoon zich van geen kwaad bewust is, zal deze zich gekwetst of beledigd voelen en ook weer reageren. Ruzies, verwijderingen en verbroken relaties zijn veelal het gevolg.

Dit is jammer en ook niet nodig, want natuurlijk is de hele wereld niet tegen jou en zijn de mensen die je later als volwassene leert kennen, niet allemaal tegen jou en hebben het niet slecht met je voor. Maar het is zo moeilijk geworden om positief te interpreteren, want de emoties en de daaraan gekoppelde automatische gedachten zitten zo diep (de geheugensporen).

Het hoeft geen betoog dat psychische mishandeling, systematisch buitensluiten en pesten, of dat nu op school gebeurt of thuis, grote gevolgen heeft. Op de kinderleeftijd uit het zich onder andere in allerlei psychische en lichamelijke klachten, alsook slechtere schoolprestaties. Op volwassenleeftijd uit het zich onder andere in niet kunnen hechten, geen relaties kunnen onderhouden, angst en depressie.

Oplossingen

Gelukkig zijn er de laatste jaren tal van initiatieven en programma's ontstaan om pesten op school te voorkomen of aan te pakken. Maar ook voor kinderen die het slachtoffer zijn van pesten is enorm veel ontwikkeld, zoals sociale weerbaarheidstraining en coginitieve training. De laatste helpt kinderen een positief, op de realiteit gebaseerd denken aan te leren, waardoor er nieuwe, positieve hersensporen ontstaan.

OnderwijsXtra biedt op haar site een keur van informerende en inspirerende, links, video's, downloads, hulpsites en lesmateriaal over het thema 'Agressie & Pesten'. Zo vindt u makkelijker en sneller de nodige informatie of hulp voor uw leerlingen, voor uw lessen of misschien zelfs voor uzelf.

 

Agressie & Pesten Info 

 

Pesten overwinnen

Opmerkelijk in dit verband is het verhaal van Lizzie Velasquez. Lizzie werd al lange tijd gepest, ook online en was uitgeroepen tot lelijkste meisje van de wereld.Toch liet zij het hoofd niet hangen; ze schreef twee bestsellers: een staaltje van nieuwe, positieve geheugensporen!

Haar motto was en is: 'De pestkoppen verliezen altijd, als we tevreden zijn met onszelf'. Zij koos ervoor tevreden en dus gelukkig te zijn. Zij liet zien hoe het ook kan en gaf een speech die de hele wereld over ging...  Lees hier het verhaal van Lizzie.

 
Yvonne Koster
OnderwijsXtra

 

© OnderwijsXtra

 

© 2011 Het maken van kopieën of printscreens van onze website(pagina's) of enige andere vorm van duplicatie zonder onze nadrukkelijke en schriftelijke toestemming is verboden.
OnderwijsXtra | Alle rechten voorbehouden | KvK 54015545
privacybeleid | disclaimer